Przeszczepy kostne w chirurgii ortognatycznej

Dostępnych jest kilka opcji w zależności od potrzeb i stopnia złożoności przypadku:

• Autoprzeszczepy (pobierane bezpośrednio od pacjenta): oferują doskonały potencjał gojenia, ale wymagają miejsca dawczego, co zwiększa inwazyjność i czas trwania zabiegu
• Alloprzeszczepy (pochodzące z ludzkich banków kości): pozwalają uniknąć pobrania materiału od pacjenta i mają tę zaletę, że nie wymagają drugiego pola operacyjnego, co skraca czas trwania zabiegu. Oferuje ona nieograniczoną ilość przeszczepów i dobre właściwości osteokondukcyjne. Z drugiej strony, nie posiada właściwości osteogennych, w przeciwieństwie do autogennego przeszczepu (przeszczep pochodzący od pacjenta-biorcy), a jej użycie podlega specyficznym ramom regulacyjnym, odrębnym od tych dotyczących wyrobów medycznych.
• Ksenoprzeszczep, pochodzący z kości pochodzenia zwierzęcego, ma podobne zalety: brak konieczności dodatkowego pobrania, skrócenie czasu operacji i nieograniczona dostępność. Ponadto, ksenoprzeszczep posiada status wyrobu medycznego. Jednakże, nie wykazuje właściwości osteogennych i w niewielkim stopniu poddaje się modelowaniu, co może ograniczać pełną integrację.
• Ostatnim typem są syntetyczne substytuty kości, wytwarzane w laboratorium, które stanowią pewną i ekonomiczną alternatywę. Umożliwiają uniknięcie drugiego miejsca operacyjnego, skracają czas trwania zabiegu i zapewniają nieograniczoną ilość przeszczepów, z dodatkową zaletą stosunkowo niskiego kosztu i posiadania statusu wyrobu medycznego. Ich ograniczenia polegają na braku właściwości osteogennych oraz na tym, że wyniki są czasami mniej przewidywalne niż te uzyskane z innymi rodzajami przeszczepów.

Ostatnie badania wskazują na kilka korzyści:

• Poprawa stabilności pooperacyjnej: wypełnienie kostne ogranicza resorpcję i zmniejsza ryzyko nawrotu, szczególnie w przypadku znacznego wysunięcia żuchwy.
• Ograniczenie defektów estetycznych[1]: Metaanaliza z 2023 roku wykazuje, że przeszczepy znacząco zmniejszają nieregularności na dolnym brzegu żuchwy po jej wysunięciu.
• Optymalizacja gojenia[2]: systematyczny przegląd potwierdza, że zastosowanie przeszczepu sprzyja konsolidacji kości oraz poprawia wyniki estetyczne i czynnościowe.
• Skuteczność w złożonych przypadkach[3]: w zabiegach rekonstrukcyjnych lub przy nasilonej asymetrii (np. mikrosomia twarzy) przeszczepy kostne pozwalają przywrócić ciągłość kości i poprawić symetrię.

Choć korzyści są oczywiste, nadal istnieją pewne ograniczenia:

• Brak badań z randomizacją na szeroką skalę
• Zmienność w zależności od rodzaju zastosowanego przeszczepu
• Inwazyjność zabiegu w przypadku autoprzeszczepów
• Wyższy koszt oraz dodatkowy czas trwania operacji